Tổng cộng:
Đúng – cứ nói về cultural appropriation : chiếm đoạt văn hóa thì các bạn cứ gọi những brand nảo brand nào. Nhưng “cụ” nhất và “tài tình” nhất của việc chiếm dụng văn hóa thì cứ phải nói về Maison Martin Margiela.
Cụ Martin Margiela cũng không hẳn là nghĩ nhiều tới việc “Chiếm dụng” gì cả - chỉ đơn thuần là “lấy cảm hứng” theo góc nhìn khai thác của cụ. Nhưng cách mà thương hiệu làm tốt – làm giỏi nhất đó chính là việc “chiếm tabi” thành một văn hóa, thành signature của Maison Martin Margiela. Cái tài tình ở đây là không ai complain hay remind về việc này – nó giỏi tới mức: cứ nói tới Tabi là nhiều người sẽ nghĩ tới ngay Maison Margiela mà không hề nhớ tới cái roots của đôi Tabi này.
Và thậm chí – đỉnh cao hơn, là nhiều người sử dụng các đôi tabi original của Nhật thì bị kha khá nhiều người nói rằng là ăn cắp ý tưởng của Maison Margiela. Sự lãng quên hay màn sương phủ lên nguồn gốc đó đã chứng minh cái tài tình và sự phổ biến của cách vận hành thương hiệu của MMM.
Thực ra - hình dáng kiểu mẫu của Tabi boots đã xuất hiện từ rất lâu. Lên cỗ máy thời gian của Doraemon trở vào thế kỉ thứ 15 - “Tiền Văn hoá Edo” khi những người Nhật bắt đầu nhập vải cotton qua con đường tiểu thương từ Trung Hoa. Vốn là 1 giống loài thông minh và sáng tạo - Người Nhật cảm thấy những đôi guốc gỗ của mình khá là bất tiện trong việc đi lại - trong khi đó đi chân trần trên nền đất (Nhật Bản khá khắc nghiệt trong thời tiết) lại quá đỗi nguy hiểm tới sức khoẻ con người.
Thế là “Tất Tabi” được phát minh ra - với hình dáng như 1 chiếc móng ngựa - được bọc lại bằng vải cotton và rơm để tăng thêm độ mềm cho “Tabi socks”, form giúp người mang dễ dàng bám vào đôi giày/ vớ. Nhận thấy được sự tiện lợi của “Jika - Tabi”, khi độ cảm nhận của mặt đất được tăng cao cũng như sự di chuyển linh hoạt - từ việc sử dụng giới hạn tại người lao động - làm nông, Tabi được sử dụng cho các công việc đặc thù hơn - như lính cứu hoả, Samurai, Ninja vv.vv vì khả năng bảo vệ bàn chân của nó là rất tốt. Sau đó, Tabi được nâng cấp bằng việc bọc da, thêm cố định bằng các đế sắt phục vụ cho nhiều mục đích hơn và tại thời điểm Meiji/ Minh Trị, Jika - Tabi là footwear phổ biến bậc nhất tại xứ sở Hoa Anh Đào. Ngày nay - tại Nhật - Tabi không còn thịnh hành nữa nhưng tại các lễ hội truyền thống, chúng ta vẫn có thể dễ dàng nhìn thấy được những người Nhật vẫn sử dụng Tabi như 1 nền văn hoá
Trong các phỏng vấn hiếm hoi của Martin Margiela – cụ vẫn chia sẻ về nguồn cảm hứng từ Nhật Bản với tabi. Nhưng brand không đào sâu nhiều về root mà vẫn nói như là 1 trong những signature của MMM – không phủ nhận việc MM đã đưa văn hóa Nhật Bản cụ thể là tabi trở thành 1 phần không thể thiếu trong thời trang nhưng cái “nuốt chửng” này thực sự là 1 case study điển hình của việc “Chiếm dụng” thành công nếu xét trên mô hình quốc tế.
Đây là một bài viết theo quan điểm từ nguồn của một người có tiếng trong giới thời trang Trí Minh Lê
